Quả thị gắn liền với hình ảnh cô Tấm trong câu chuyện cổ tích cô Tấm ngày xưa. Cho đến giờ thị không còn phổ biến nhiều như ngày xưa nên có lẽ sẽ có nhiều bạn thắc mắc về hình dáng của quả thị trông như thế nào, liệu quả thị có ăn được không? Hãy cùng Khu Vườn Xanh khám phá vẻ đẹp và hương vị độc đáo của loại quả này nhé.
Thông tin về Quả thị thơm
Quả thị có tên tiếng anh là Gold Apple, tên khoa học là Diospyros decandra Lour, là quả của cây Thị thơm có mùi hương hết sức đặc biệt, vỏ dai căng bóng và phần ruột bên trong mềm và có hạt.
Nhờ mùi thơm đặc trưng của quả thị, xưa nay các cụ ta vẫn thường dùng quả thị kết hợp với cau trầu làm hoa quả thắp hương. Khi trái thị chín là lúc mùi hương của thị thơm bay khắp căn phòng phải nói là rất thơm, đây chính là điểm nhấn của loại quả này.
Mùa thị thơm
Mùa thị thơm bảy núi hay còn gọi là quả thị cô Tấm chín bắt đầu vào khoảng cuối tháng 6 đến đầu tháng 7 âm lịch. Khi chín sẽ trái thị sẽ có mùi thơm thân thuộc, bình dị nhuộm lên các món đồ vật trong nhà, đặc biệt hơn là trời càng nắng ấm thì mùi vị của quả lại càng thơm hơn
Phân loại quả thị
Hiện nay dựa theo giống cây, kích thước và hình dáng, Quả thị thơm được chia làm 2 loại bao gồm:
- Loại một có tên gọi là thị muộn, dạng hình cầu, phần đít quả tròn.
- Loại thứ 2 có tên gọi là thị lục sáp hay thị sáp. So với loại thị muộn thì quả loại này nhỏ hơn. Dáng thị hơi dẹt, phần đít bằng.
Giá trị dinh dưỡng
Theo các tài liệu nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra rằng, vỏ quả thị chứa tinh dầu, còn thịt quả thị có 86,2% nước; 0,16% chất béo; 0,67% chất protit; 12% gluxit; 0,33% tanin; 0,47% xenluloza… Đặc biệt hơn trong Đông y, ngoài quả thị thì một số bộ phận khác của cây thị đều có thể bào chế thành các vị thuốc chữa bệnh khác nhau như sốt, ngộ độc, nôn mửa…
Tác dụng của quả Thị thơm
Ngoài sử dụng làm quả trang trí, lấy hương thơm và thực phẩm, quả thị còn có khả năng chữa bệnh khá hiệu quả một số mệnh như:
- Chữa bỏng lửa: Áp dụng với trường hợp bị bỏng nhẹ. Bạn lấy lá Thị phơi khô, giã nhỏ thành bột, tẩm nước rồi đắp vào nơi bị bỏng lửa.
- Làm mụn nhọt chóng vỡ mủ: Với mụn nhọt ung chưa vỡ mủ, bạn lấy lá thị tươi giã nhỏ đắp vào nơi mụn nhọt băng rịt lại, ngày 1 – 2 lần.
- Chữa dị ứng: Lấy lá thị 100g phối hợp với rễ cây ráy 50g thái nhỏ, phơi khô, nấu nước đến sôi, xông nơi bị dị ứng.
- Chữa sâu quãng, lở loét: Lấy lá thị khô đốt thành than, rắc chữa sâu quãng, lở loét hoặc sắc lấy nước đặc rửa vết thương.
- Chữa giời leo (herpes): Lấy vỏ quả thị phơi khô, đốt thành than, hòa với dầu vừng hoặc mỡ lợn, bôi lên những vết phồng rộp chữa "giời leo" (một loại bệnh ngoài da).
- Trị táo bón, bụng anh ách căng đầy: Lấy lá thị rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô, quấn hút (như hút thuốc lá) thấy dễ chịu ngay, trung tiện được, ngày làm vài lần.
- Chữa sốt nóng, ngộ độc, nôn mửa hoặc ngâm rửa trị mẩn ngứa, lở loét: Lấy rễ thị chừng 30 – 50g thái nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm hai lần trong ngày.
- Chữa viêm tinh hoàn (thiên trụy): Lấy lá thị tươi giã nhỏ hòa với ít rượu rịt vào chỗ tinh hoàn đau, ngày 2 - 3 lần. Làm mụn nhọt chóng vỡ mủ: Lấy lá thị tươi giã nhỏ đắp vào nơi mụn nhọt băng rịt lại, ngày 1 - 2 lần.
- Chữa phù thũng: Lấy lá thị, lá đu đủ, lá lộc mại và lá trầu không, mỗi thứ 50g, thái nhỏ, phơi khô, sắc với 400ml nước còn 100ml, uống làm hai lần trong ngày, kết hợp lấy lá tươi của 4 thứ với lượng như trên, giã nhỏ, gói bằng lá chuối đã dùi nhiều lỗ thủng, nướng chín, rồi rịt vào rốn, băng lại.
Quả thị thơm có ăn được không?
Quả thị là trái cây có mùi thơm nức mũi, khi chín có vị ngọt nhẹ và hoàn toàn có thể ăn được các bạn nhé. Khi chín quả chuyển sang màu vàng, lúc này vỏ mềm, bên ngoài có những vết lốm đốm như đồi mồi. Khi ăn có vị ngọt nhẹ, ăn mát, mùi thơm đậm. Với những quả chưa chín hết thì khi ăn sẽ có chút vị chát.
Cách ăn quả thị
Khi ăn trái thị, bạn nên bóp nhẹ đều hết quả đến khi cảm nhận thấy vỏ thị đã mềm ra để giảm đi vị chát trong quả thị. Bạn không nên ăn những trái thị còn xanh bởi chúng khá là chát, khó ăn hoặc khi bụng đói để tránh gây nên tình trạng không tốt cho sức khỏe. Và bạn cũng không nên ăn quá nhiều sẽ tạo thành các khối bã trong ruột non.
Quả thị thường để ngửi chứ ít khi ăn
"Thị ơi thị rơi bị bà, bà để bà ngửi chứ bà không ăn" - Một đoạn trích khá nổi tiếng trong câu chuyện cổ tích Tấm Cám, với mùi hương đặc trưng của Quả thị thường rất thơm và giữ hương được lâu tuy nhiên chúng lại có vị không được ngon và hấp dẫn lắm, do đó chúng thường để trang trí, dậy mùi chứ không sử dụng làm quả ăn hàng ngày.
Ngoài ra một yếu tố khác được nhắc đến là trái thị thường để ngửi chứ không ăn bởi chúng có vị chát nhẹ, đặc biệt là không ăn lúc đói, điều này không tốt cho dạ dày và hệ tiêu hóa đường ruột, dễ gây táo bón và đau dạ dày. Nếu bạn muốn ăn thử hãy bóp đều quanh quả thị cho đến khi vỏ mềm, sau đó ăn từng miếng nhỏ và chú ý không nên ăn quá nhiều.
Trên đây là những thông tin cơ bản về quả thị thơm, một loại quả độc đáo với hương thơm nổi bật và công dụng tuyệt vời. Đừng quên nhấn Like, Share và truy cập Khu Vườn Xanh mỗi ngày để cập nhật thêm thông tin các loài hoa, cây cảnh khác bạn nhé.
