Bạch truật là một trong những loại cây thảo dược được xếp vào hàng quý hiếm của nước ta. Cây mang đến rất nhiều công dụng nổi bật trong việc chữa trị một số loại bệnh. Trong bài viết này hãy cùng với Khu Vườn Xanh đi tìm hiểu rõ hơn về loại cây thuốc quý này nhé!
Bạch truật là cây gì?
Ngoài tên gọi là bạch truật, loài cây này còn được biết đến với rất nhiều tên gọi quen thuộc khác như: Sơn liên, sinh bạch truật, sơn khương… Đây là một loại cây thuộc họ nhà cúc và thường được tìm thấy nhiều tại một số nước ở Đông Á. Bộ phận rễ của cây thường được sử dụng nhiều để bào chế thuốc chữa bệnh. Chính vì vậy, cây được xem là một loại thảo dược quý hiếm trong tự nhiên.
Đặc điểm của cây Bạch truật
Bạch truật tên khoa học là Atractylodes macrocephala Koidz. Cây thuộc nhóm thân thảo và có khả năng sống rất lâu năm. Bạch truật có một số đặc điểm về hình thái bên ngoài như:
- Phần thân của cây phát triển theo hướng thẳng đứng và có nhiều nhánh con mọc ra.
- Cây bạch truật thường mọc đơn lẻ và không mọc cụm, rễ cây phát triển lớn và nhanh.
- Lá cây bạch truật được chia ra thành hai loại chính là: lá có cuống dài ôm trọn thân và lá có cuống ngắn.
- Hoa của cây có màu hồng và mọc trên đỉnh ngọn.
- Quả của cây có hình dáng dẹp và thuôn dài.
Thành phần hóa học cây Bạch truật
Thành phần hoá của của loại cây này rất đa dạng. Rễ của cây chứa tới 1,4% tinh dầu gồm có các hoạt chất như: atractylola I II III, atractylon, vitamin A, eudesmol, axit palmitic, atractylon, hunulene, 10E-Atractylentriol…. và rất nhiều chất khác có lợi cho sức khỏe.
Hầu hết những hoạt chất này được sử dụng đều điều chế thuốc chữa bệnh. Nhờ cây có vị hơi ngọt nhẹ và đắng, mùi thơm dịu, tính ấm khi được sử dụng làm thuốc loại cây này mang đến khả năng chữa trị rất hiệu quả.
Bạch truật có tác dụng gì?
Cây bạch truật được đánh giá rất cao về tác dụng chữa bệnh cho con người. Cụ thể như:
Tác dụng chữa bệnh của bạch truật
- Hệ tiêu hoá: Khi sử dụng bạch truật người dùng sẽ cải thiện được các vấn đề về tiêu hoá như: táo bón, tiêu chảy, đầy hơi, rối loạn tiêu hoá…Theo các nghiên cứu cho thấy nước sắc từ loại dược liệu này mang đến khả năng ức chế sự kích thích tại ruột. Không những vậy cây bạch truật còn có một hàm lượng polysaccarit giúp loại bỏ nhanh chóng được tình trạng rối loạn tiêu hoá.
- Bảo vệ gan: Những người đang có vấn đề về gan nếu sử dụng đều đặn nước sắc từ loại cây này sẽ ngăn ngừa được tình trạng giảm glycogen trong gan. Giúp bạn có một lá gan khỏe mạnh hơn.
- Kháng viêm: Trong cây bạch truật có chứa hàm lượng atractylenolide lớn giúp kháng viêm rất hiệu quả. Hoạt chất này sẽ giúp đẩy lùi được các triệu chứng khó chịu của viêm khớp, viêm loét dạ dày.
- Tiểu đường: Theo nghiên cứu cho thấy, cây mang đến tác dụng hạ đường huyết rất tốt đối với những người đang bị bệnh tiểu đường.
Tác dụng của bạch truật trong làm đẹp
Không chỉ chữa trị được một số căn bệnh trên, loại cây bạch truật dược liệu này còn giúp chị em cải thiện được sắc đẹp. Sử dụng đều đặn và kiên trì hỗn hợp bạch truật với rượu sẽ giúp bạn đẩy lùi được các dấu hiệu lão hoá, da xỉn màu rất nhanh chóng. Bên cạnh đó bạch truật trị nám rất tốt được nhiều chị em đánh giá cao.
Bài thuốc hay từ cây Bạch truật
Dưới đây là một số vị thuốc bạch truật hay được dùng để chữa bệnh như:
- Trị rối loạn tiêu hoá, đầy hơi: Bạch truật 12g, cam thảo 4g, đảng sâm mang hỗn hợp này đi sắc lấy nước uống trong khoảng 3 - 4 ngày sẽ thấy tình trạng được cải thiện rõ rệt.
- Dưỡng thai: bạch truật dùng 32g, xuyên khung, đương quy, hoàng cầm, bạch thược mỗi một loại lấy 64g. Mang tất cả hỗn hợp này đi nghiền nhỏ rồi lấy bột pha khoảng 8-12g uống đều đặn sẽ giúp dưỡng thai tốt.
- Chữa bệnh về gan: Với các bệnh như xơ gan nên sử dụng 30 - 60g bạch truật, còn bệnh viêm gan mãn tính thì nên dùng 15 - 30g bạch truật mang đi sắc nước uống hàng ngày.
Cách làm bạch truật ngâm rượu
Để làm được rượu ngâm với bạch truật, bạn cần thực hiện theo hướng dẫn bên dưới đây như:
Chuẩn bị nguyên liệu:
- Nghệ đen: 1kg
- Bạch truật: 500g
- Rượu: 1 lít
- Hũ thuỷ tinh để đựng có dung tích 5l
Thực hiện:
Nghệ mang đi rửa thật sạch rồi cắt bỏ những phần thừa, bị hỏng và cho vào máy xay rồi cay thật nhỏ. Bạch truật sau khi mua về bạn cần rửa lại sạch sẽ rồi mang đi phơi khô. Tiếp đến chọ nghệ đen và cho bạch truật vào trong hũ thuỷ tinh rồi đổ rượu vào từ từ đến khi ngập thì dừng lại. Đảo đều một lượt rồi đậy kín nắp và bảo quản ở điều kiện khô ráo, thoáng mát. Sau khi ngâm khoảng 3 tháng bạn có thể mang ra để sử dụng được.
Các sản phẩm từ cây bạch truật
Bạch truật là một vị thuốc quý vì vậy loại cây này có thể chế biến thành nhiều dạng khác nhau phù hợp với từng nhu cầu sử dụng như:
Cao bạch truật
Cao bạch truật là một vị thuốc bổ dưỡng thường được sử dụng để chữa trị các vấn đề về tiêu hoá, an thai, các bệnh về gan, viêm ruột…Khi được chế biến dưới dạng cao sẽ mang đến cho người dùng sự tiện lợi hơn khi sử dụng. Tuy nhiên, nếu bạn muốn tìm mua thì nên lựa chọn tại các cơ sở uy tín để được đảm bảo về chất lượng.
Bạch truật khô
Bạch truật sau khi được thu hoạch sẽ phơi khô để bảo quản được lâu hơn. Sau khi phơi khô, loại cây này thường được sử dụng nhiều với mục đích chữa bệnh. Cây được xem là một loại thảo dược quý trong Đông y giúp chữa trị được rất nhiều bệnh như: đau đầu, hỗ trợ điều trị ung thư, an thai, bảo vệ gan…
Bột Bạch truật
Ngoài việc phơi khô để sử dụng và bảo quản được lâu hơn. Bạch truật còn được nghiền nhỏ ra thành bột để phù hợp với từng nhu cầu sử dụng khác nhau. Cũng giống với bạch truật phơi khô, dạng bột cũng được sử dụng nhiều vào trong việc chữa trị một số loại bệnh. Bên cạnh đó, với dạng bột chị em cũng có thể sử dụng như một loại mặt nạ dưỡng da hàng ngày.
Cách chế biến và sử dụng cây Bạch truật
Bạch truật thường được chế biến theo những cách khác nhau như:
- Sau khi thu hoạch, mang cây đi rửa sạch sẽ rồi cắt thành các miếng to vừa phải và phơi khô nhiều nắng.
- Rửa sạch dưới vòi nước rồi cắt thành từng miếng nhỏ, ngâm trong nước khoảng 4h đồng hồ để củ mềm. Sau khi củ bạch truật đã mềm mang đi phơi thật khô hoặc sấy.
- Rửa sạch sẽ, cắt bỏ rễ thừa rồi mang bạch truật đi phơi liên tiếp trong khoảng 15 - 20 ngày.
- Bào mỏng rồi tẩm thêm nước hoàng thổ rồi mang đi phơi hoặc sấy khô.
Trước khi muốn sử dụng loại cây này để chữa bệnh, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ và lưu ý một số vấn đề sau:
- Không nên sử dụng khi đang điều trị bệnh bằng một số loại thuốc tây khác.
- Bản thân có tiền sử dị ứng với thức ăn, một số thành phần của thuốc…
- Người đang bị các căn bệnh như hen, cơ thể yếu ớt, thể trạng không tốt.
- Khi sử dụng cây để chữa bệnh nếu gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào thì nên ngưng sử dụng ngay.
Cách chế biến và sử dụng cây bạch truật như thế nào?
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây bạch truật
Giống cây Bạch truật hiện nay được trồng chủ yếu với mục đích làm cây Dược liệu và ít được trồng phổ biến tại gia đình. Là giống cây sinh trưởng rất tốt bên ngoài tự nhiên, tuy nhiên để trồng và chăm sóc cây bạch truật đúng cách, bạn cần thực hiện theo hướng dẫn bên dưới đây như:
- Đất trồng: Đất trồng cần phải đảm bảo có đủ dinh dưỡng, tơi xốp và khả năng thoát nước tốt để tránh ngập úng. Đất khi trồng phải làm cỏ sạch sẽ, có độ dày trên 30cm.
- Mật độ trồng: Nên trồng cây có khoảng cách hàng là 20cm để đảm bảo cây phát triển tốt nhất. Cụ thể mật độ trồng cần đảm bảo như sau:
- 500.000 cây/ha trồng với khoảng cách 20 x 10 cm
- 330.000 cây/ha trồng với khoảng cách 20 x 15 cm
- 250.000 cây/ha trồng với khoảng cách 20 x 20 cm
- Kỹ thuật trồng: hạt giống cây sau khi mua về cần ngâm trong nước với nhiệt độ 30 - 35 độ C trong khoảng thời gian 1 - 2h. Sau khi ngâm xong cần rửa sạch hạt và rải mỏng để phơi qua hạt rồi trộn vào đất theo luống đã được chuẩn bị trước.Gieo xong cần lấp một lớp đất mỏng lên trên hạt để giữ độ ẩm giúp hạt nhanh nảy mầm. Hạt gieo xong cần phải giữ độ ẩm thường xuyên, bạn nên tưới nước cho hạt mỗi ngày. Sau khoảng từ 7 - 10 ngày hạt sẽ bắt đầu nảy mầm.
- Phân bón: Cần bón phân đều đặn và định kỳ để cây đảm bảo phát triển tốt nhất. Bạn có thể sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ để bón bổ sung cho cây bạch truật đều được.
- Nước tưới: Thường xuyên tưới nước cho cây để giữ độ ẩm và đảm bảo cây phát triển nhanh chóng nhất là sau khi gieo hạt. Tuy nhiên Bạch truật là cây có khả năng chịu úng rất kém, do đó bạn cũng không nên tưới quá nhiều để tránh tình trạng cây bị úng rễ.
- Sâu bệnh: Bạch truật có rất nhiều loài sâu bệnh phá hoại do đó bạn cần thường xuyên kiểm tra. Một số sâu bệnh như: bọ trĩ, nhện đỏ, sâu xám….khi thấy có dấu hiệu của sâu bệnh người trồng cần phun thuốc phòng trừ sâu ngay.
Bạch truật giá bao nhiêu và mua ở đâu?
Giá bạch truật giống hiện đang được bán khá nhiều tại các nhà vườn uy tín. Tùy từng nơi sẽ có mức giá bán khác nhau, để mua được bạn có thể liên hệ trực tiếp với đơn vị cung cấp. Bạch truật khô đang được bán với mức giá dao động từ 200.000 - 250.000 nghìn/kg. Nếu khách hàng chưa biết tìm mua cây giống tại đâu uy tín thì có thể liên hệ với Khu Vườn Xanh để được hỗ trợ nhanh chóng.
Trên đây là một số thông tin về cây bạch truật mà chúng tôi muốn gửi đến bạn đọc. Hy vọng thông qua đó bạn sẽ nắm được tác dụng của loài cây này trong chữa trị một số căn bệnh. Nếu vẫn còn thắc mắc về thông tin trên hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn thêm. Đừng quên ghé thăm Khu Vườn Xanh mỗi ngày để cập nhật thêm thông tin về các loài hoa, cây cảnh khác nhé!
