Khi nhắc tới Sen hồng điểm đầu tiên khiến nhiều người liên tưởng chính là vẻ đẹp gắn liền với sự thanh cao, nghị lực tựa như con người đất Việt và được mệnh danh là Quốc hoa của Việt Nam. Ngày nay, giống hoa này được trồng phổ biến ở khắp mọi miền của tổ quốc, xuất hiện trong mọi mặt của cuộc sống con người từ văn hóa, nghệ thuật cho đến ẩm thực. Để tìm hiểu thêm thông tin chi tiết về loài hoa sen, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây của Khu Vườn Xanh.
Nguồn gốc và đặc điểm
Sen hồng có nhiều tên gọi khác nhau, ở một số vùng chúng được gọi là hoa sen, liên hoa, quỳ liên. Tên khoa học là Nelumbo nucifera, tên tiếng anh là Lotus. Là một loài hoa đẹp, nhận được sự yêu thích của nhiều quốc gia trên toàn thế giới.
Nguồn gốc hoa sen
Theo nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, hoa sen có mặt từ khá sớm, từ những năm 1979 loài hoa này đã được tìm thấy ở Ấn Độ và một số quốc gia phương Đông như Trung Quốc, Nhật Bản,... Trên thực tế, không phải chỉ các nước Châu Á mới có thể trồng loài hoa này, bạn có thể bắt gặp những hồ sen nở rộ ở hầu hết các quốc gia Châu Âu và Châu Mỹ. Tuy nhiên cách trồng và màu sắc của chúng sẽ thay đổi phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng từng khu vực.
Ở Việt Nam, hoa Sen được mệnh danh là Quốc hoa của Việt Nam, được sử dụng làm hình ảnh văn hóa và du lịch tâm linh, biểu tượng cho sự thanh cao, buất khuất của con người Việt, trường tồn cùng thời gian.
Đặc điểm hình thái
Là một loài hoa mang ý nghĩa biểu tượng của nhiều quốc gia Châu Á, cây sen hồng sở hữu nhiều đặc điểm nổi bật không thể nhầm lẫn với bất cứ giống cây nào hiện nay.
- Phần thân: Là giống cây mọc ở khu vực đầm lầy, phần thân và rễ của chúng có dạng hình trụ, thon dài, một số gai tù có thể mọc xung quanh thân. Củ sen cũng hình thuôn dài, chia làm các đốt, tại các quốc gia phương Đông, người ta sử dụng củ sen như một loại thực phẩm ngon và bổ dưỡng. Thân sen có màu xanh khi trưởng thành và dần ngả sang nâu đen khi chuẩn bị tàn.
- Phần lá: Lá sen mọc dài vươn lên khỏi mặt nước, kích thước lớn, một phiến lá sen khi trưởng thành có thể dao động từ 60 – 70cm, trên mặt lá có nhiều gân tỏa hình tròn. Cuống lá dài, khi lá trưởng thành sẽ có màu xanh, chuyển vàng khi sắp tàn. Người ta có thể sử dụng lá sen với nhiều tác dụng khác nhau.
- Phần hoa: Hoa sen gồm nhiều cánh xếp chồng lên nhau, phần cánh khá lớn, kích thước khoảng 7 – 8 cm. Mỗi bông có từ 15 – 20 cánh hoa, phần nhụy màu vàng tươi, cánh hoa có màu hồng đậm đổ về trắng. Khi hoa tàn sẽ để lại đài sen, phần đài này có cấu trúc như tổ ong, bên trong có chứa hạt.
Phân loại hoa Sen
Ngoài giống sen hồng đặc trưng, hiện nay cây sen được nhân giống và phân loại thành nhiều loại khác nhau. dựa trên kiểu dáng hoa, kích thước và nguồn gốc, trong đó phổ biến nhất là những giống sen dưới đây:
Phân loại theo màu sắc
Sen hồng
Là loài hoa được trồng phổ biến nhất, sở hữu vẻ ngoài bắt mắt nhờ những cánh hoa màu hồng phấn nhẹ nhàng. Mùi hương của sen hồng cũng rất nhẹ nhàng, không hề nồng gắt. Bạn hoàn toàn có thể trồng làm cảnh hoặc trồng với diện tích lớn để lấy hoa làm trà, buôn bán,...
Sen vàng
Có nguồn gốc chính ở miền Bắc và Trung của Chây Mỹ, kích thước trung bình của loài hoa này tương đối lớn, khoảng 15 cm. Các cánh hoa có màu vàng sáng, phần nhụy vàng đậm hơn. Đối với các bộ phận khác như thân cây hoặc lá cây không có quá nhiều điểm khác biệt so với những loài sen khác.
Sen trắng
Về bản chất chính là loài sen xanh bởi khi mới nở thì các cánh sen bên ngoài sẽ có màu xanh lá nhạt, sau đó chuyển thành màu trắng thuần khiết. Phần lá to bản có kích thước khoảng 30 – 60cm. Cánh hoa mỏng, gồm từ 3 – 4 tầng cánh xếp chồng lên nhau, mùi hương nhẹ nhàng và dễ chịu, nhụy hoa không quá nhiều, đài cũng tương đối nhỏ so với một số loài sen khác hiện nay.
Phân loại theo cánh hoa
Hoa sen cánh đơn và cánh kép
Là cách phân loại dựa trên số lượng cánh hoa, trong đó hoa sen đơn bao gồm từ 4 – 5 lớp hoa xếp đều nhau, có cánh lớn và mùi thơm nhẹ nhàng. Hoa sen kép có số lượng cánh hoa rất lớn, từ 100 cánh xếp chồng lên nhau, hương thơm cũng nồng nàn hơn so với hoa sen kép.
Hoa Sen Bách diệp
Còn được gọi là loài hoa sen trăm cánh với màu trắng xanh đặc trưng được trồng quanh năm với hương thơm ngào ngạt nhất. Sen Bách diệp thường nở tháng 6. Hoa nổi bật với nhiều cánh kép xếp chồng lên nhau tạo nên vẻ đẹp rực rỡ của loài hoa này
Phân loại theo kích thước
Một giống cây được yêu thích nhất hiện nay, phù hợp trồng ở mọi điều kiện không gian khác nhau đó chính là Sen mini. Giống sen này thường có kích thước tương đối nhỏ, chiều cao chỉ từ 15cm, cánh hoa, phiến lá cũng nhỏ hơn rất nhiều so với các giống khác. Tuy nhiên chúng có rất nhiều màu sắc bắt mắt và có thể dễ dàng trồng trong chậu, trồng thủy sinh và đặt trong nhà.
Ngược lại với giống nhỏ mini là giống Hoa sen khổng lồ là giống cây có kích thước rất lớn, phần lá có thể đạt kích thước lên tới 3m trong khi đó phần hoa có đường kính trung bình từ 40 – 45cm, gấp 3 lần so với các loại bình thường. Phân bố nhiều ở Ấn Độ và Trung Quốc, một số khu vực ở Việt Nam cũng có sự xuất hiện của giống cây này.
Tác dụng của cây Sen?
Cây Sen có nhiều tác dụng khác nhau, ngoài công dụng trang trí, làm đẹp tô điểm cho không gian, khu vườn hay làm tiểu cảnh chúng còn được sử dụng như một loại thực phẩm và có giá trị kinh tế cao.
Trang trí không gian
Sen mini có thể sử dụng để trang trí các không gian trong nhà, không gian sân vườn cũng như cửa hàng, quán cà phê. Trong khi đó các loài sen khác có thể trồng ở các khu vực công cộng để tạo cảnh quan chung. Điều này không chỉ giúp mang lại không gian nổi bật, cuốn hút mà còn có tác dụng điều hòa không khí trong lành, thoáng mát hơn.
Làm thực phẩm
Là giống cây đặc biệt duy nhất khi mà tất cả bộ phận của cây đều có thể dùng được. Một công dụng phổ biến nhất của sen hiện nay mà bạn không thể bỏ qua chính là sử dụng làm thực phẩm. Mỗi bộ phận của cây đều có thể làm thành sản phẩm, phần hoa làm thành trà sen, hạt sen dùng để nấu chè, hầm, nấu cháo, củ sen được sử dụng trong các món ăn,...
Ngoài ra độc đáo nhất trên thế giới mà gần đây được nhiều người biết tới đó là dệt lụa trên sợi tơ của thân cây Sen, tạo ra những thước vải lụa may áo dài đẹp có giá trị cao.
Làm vị thuốc Đông Y
Hoa sen còn có tác dụng quan trọng trong Đông Y, tạo thành một vị thuốc giúp hỗ trợ điều trị hiệu quả các bệnh lý huyết áp, giảm tình trạng suy nhược, giúp an thần và trị sốt cao.
Ý nghĩa của hoa Sen
Không phải ngẫu nhiên cây sen hồng lại được nhiều quốc gia ưa chuộng đến vậy, thậm chí chúng còn được coi là quốc hoa của Việt Nam. Trên thực tế, loài hoa này có rất nhiều ý nghĩa khác nhau.
Ý nghĩa trong phong thủy
Trong quan niệm phong thủy, hoa sen được coi là biểu tượng cho những điều may mắn và bình an. Đồng thời chúng có thể xua tan những điềm dữ, giúp gia chủ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để đạt được tài lộc, thịnh vượng và bình an. Trồng chậu sen trong nhà sẽ thu hút vận khí, thành công trên con đường công danh của mình.
Ý nghĩa trong Phật giáo
Không khó để bắt gặp hình ảnh hoa sen trong Phật giáo, điển hình là hình ảnh Phật Quan Âm ngồi trên đài sen. Các công trình Phật giáo nổi tiếng, chùa chiền cũng sử dụng hình ảnh hoa sen làm đại diện. Hoa sen ở đây mang ý nghĩa của sự tinh khiết, thức tỉnh và lòng trung thành, ước muốn vươn lên đón nhận những ánh nắng rạng rỡ. Điều này giống như sự giác ngộ điều lành của Phật giáo đối với con người.
Ý nghĩa theo màu sắc
- Hoa sen trắng: Đại diện cho sự tinh khiết, hoàn hảo và sự tịnh tâm trong tâm hồn của con người. Bên cạnh đó còn là những gì tinh túy nhất, biểu trưng cho trí tuệ, bản chất của sự trong trắng, tinh khôi.
- Hoa sen hồng: Là hình ảnh tối cao và được coi là đại diện cho hoa sen đích thực của Đức Phật. Người ta còn coi hoa sen hồng là tượng trưng cho văn hóa, con người và đất nước của mình.
- Hoa sen đỏ: Thường được coi là biểu tượng cho trái tim, là một tình yêu nồng nàn và vĩnh cửu. Ngoài ra còn đại diện cho lòng từ bi, vị tha, tha thứ của con người dành cho những lỗi lầm đã qua.
Ý nghĩa trong văn hóa các quốc gia
- Ai Cập cổ đại: Hoa sen là biểu tượng cho sự sống và sự tái sinh, đó là tạo hóa và sự luân hồi liên tục. Chính vì vậy, người dân của quốc gia này rất yêu thích cũng như trân trọng sự xuất hiện của hoa sen.
- Ấn Độ: Người Hindu coi bông sen hồng là biểu tượng thiêng liêng nhất, khi các cánh hoa nở rộ điều này đồng nghĩa với một tâm hồn bừng sáng. Đó là sự thăng hoa của trí tuệ và tinh thần của con người.
- Việt Nam: Hoa sen được coi là quốc hoa đồng thời có những ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Là biểu tượng cho con người Việt giản dị, gần gũi, tình cảm nhưng luôn có một ý chí mạnh mẽ, kiên cường, vươn lên trên mọi nghịch cảnh, hướng tới những điều tốt đẹp nhất.
Cách trồng và chăm sóc cây Sen hồng
Tùy vào mỗi loài sen mà cách trồng và chăm sóc cũng có sự khác biệt, đối với cây sen hồng bạn có thể tham khảo hướng dẫn dưới đây để sở hữu những chậu hoa ưng ý nhất.
- Thời điểm trồng: Có hai mùa trồng sen chính là đông xuân (từ tháng 1 – 3 dương lịch) và hè thu (từ tháng 7 – 8 dương lịch). Khi trồng vào tháng 3 cây sẽ cho ra hoa nhanh và nhiều hơn so với những thời điểm khác.
- Chuẩn bị đất: Có thể sử dụng đất ruộng trồng lúa hoặc bùn ao, chọn chậu phù hợp sau đó bơm nước đảm bảo độ sâu từ 10 – 13cm. Cây sen phù hợp nhất với các loại đất có độ kết dính cao.
- Trồng cây: Bạn có thể sử dụng hạt sen hoặc các cây sen giống, cách trồng tương đối đơn giản, chỉ cần đưa hạt/cây vào chậu đã chuẩn bị sẵn, vùi vào đất sao cho phần đất lấp hoàn toàn hạt/rễ cây. Đặt chậu ở những nơi có đầy đủ ánh sáng, nhiệt độ thích hợp để cây nhanh phát triển.
- Nhiệt độ, ánh sáng: Sen rất ưa sáng vì vậy bạn nên đặt các chậu cây ở vị trí có thể đón ánh sáng trực tiếp. Nhiệt độ trung bình giúp cây sinh trưởng tốt nhất dao động từ 25 – 28 độ C, có thể đặt chậu trong nhà tuy nhiên cần đem phơi nắng ít nhất 2 lần/tuần.
- Phân bón: Cây cũng cần bón phân để có thể phát triển tốt, sử dụng các loại phân như NPK, đạm, lân,... Khi bón cần tháo cạn nước sau đó xạ đều xung quanh cây, tiếp theo lại bơm nước vào như ban đầu.
- Sâu bệnh: Về cơ bản loài Sen không gặp quá nhiều các vấn đề về sâu bệnh, chủ yếu liên quan đến lượng nước và vấn đề thối rễ. Trong trường hợp gặp sâu bệnh, bạn có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu phù hợp để giúp cây nhanh chóng phục hồi.
Cây sen giá bao nhiêu và mua ở đâu?
Hiện nay giá bán cây giống sen hồng có nhiều mức giá khác nhau phụ thuộc vào từng loài cũng như mục đích sử dụng. Bạn có thể tham khảo mức chi phí trung bình dưới đây:
- Hạt sen giống mini: Mức giá dao động từ 50.000 – 70.000 đồng/gói.
- Chậu sen: Chi phí dao động trong khoảng từ 100.000 – 150.000 đồng/chậu.
- Hoa sen: Có giá từ 150.000 – 500.000 đồng/bó tùy thời điểm.
Để mua cây giống, hạt giống chất lượng, bạn hãy tới các cửa hàng cây giống, cây cảnh, vườn ươm hoặc tìm mua ở các trang thương mại điện tử, mạng xã hội để được giao hàng trực tiếp. Mua ở những địa chỉ uy tín sẽ giúp bạn sở hữu những chậu cây ưng ý nhất.
Sen hồng nói riêng và cây hoa sen nói chung là một trong những giống hoa không ai không biết tới ở Việt Nam. Nếu bạn muốn sở hữu những chậu hoa đẹp, nhiều ý nghĩa thì đây là một gợi ý vô cùng tuyệt vời. Hãy cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác trên Khu Vườn Xanh để có kinh nghiệm trong việc chăm sóc các loài hoa cảnh, cây cảnh ngay từ hôm nay nhé.
